GTA VI was de grootste download ooit, en het internet bleef gewoon overeind
Miljoenen spelers haalden elk ruim 200 gigabyte binnen. Slimme techniek die bijna niemand ziet, stuurde iedereen naar een kopie dichtbij.
Wat er gebeurde
Miljoenen spelers haalden de afgelopen tien dagen GTA VI binnen, een game van ruim 200 gigabyte, en het internet bleef gewoon draaien. Metingen van RIPE NCC laten zien hoe: met een slim systeem van adresboeken en kopieën dichtbij, dat bijna niemand ooit ziet.
Rockstar Games bracht GTA VI op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox, dertien jaar na GTA V. Het is de eerste GTA zonder schijfje: ook in de doos uit de winkel zit alleen een downloadcode. Wie had voorbesteld, mocht vanaf 10 november alvast downloaden: op PlayStation om middernacht in de eigen tijdzone, op Xbox overal tegelijk, om 01.00 uur Nederlandse tijd. RIPE NCC ging uit van ruim 12 miljoen voorbestellingen; marktonderzoeker Sensor Tower schat 24,6 miljoen verkochte exemplaren aan het eind van de eerste dag, goed voor 2,36 miljard dollar.
Alles vanaf één plek leveren was onmogelijk geweest. Volgens RIPE NCC zijn 12 miljoen kopieën van ruim 200 gigabyte samen 2,4 exabyte: genoeg om één gigabitlijn meer dan 600 jaar vol te laten lopen. RIPE NCC, dat onder meer de IP-adressen voor Europa uitdeelt, heeft ruim 15.000 meetkastjes over de hele wereld: RIPE Atlas. Datawetenschapper Emile Aben liet ze vanaf 12 november elke vier uur de route naar de downloadservers meten. Zoek je dezelfde PlayStation-downloadnaam op, dan kom je in Los Angeles uit bij Fastly, in Tokio bij Google Cloud, in Istanbul bij Amazon CloudFront en in Shanghai, na een lange keten, bij Alibaba Cloud.
Ondertussen braken de knooppunten waar netwerken verkeer uitwisselen hun records. DE-CIX mat op 18 november om 20.20 uur wereldwijd 33,03 terabit per seconde, net boven de 33,01 van de eerste downloaddag; hoeveel daarvan GTA was, zegt DE-CIX niet. Om 20.55 uur zag Ziggo de grootste downloadpiek ooit op zijn vaste netwerk, 20,6 procent boven een gewone woensdag. Het netwerk bleef volgens Ziggo stabiel en klanten merkten niets. Ook Duitse en Britse providers meldden op de eerste downloaddag records of forse pieken.
Downloads dichtbij houden helpt om ruimte op de lange verbindingen vrij te houden voor ander verkeer.
Emile Aben van RIPE NCC op RIPE Labs, 18 november 2026, vertaald en ingekort
De achtergrond
Hoe je console de dichtstbijzijnde kopie vindt
Een game van 200 gigabyte staat niet op één server. Hij staat in een CDN, een netwerk dat kopieën van bestanden bewaart op servers over de hele wereld, zodat ze dicht bij de gebruiker staan. Soms staan die servers zelfs in het netwerk van je internetprovider.
Welke kopie je krijgt, regelt DNS, het adresboek van internet dat een naam omzet in een IP-adres. Bij GeoDNS krijgt niet iedereen hetzelfde antwoord, maar een adres dat past bij waar je lijkt te zitten en hoe druk het is. Het antwoord kan ook naar een volgende naam wijzen, die een ander netwerk weer beantwoordt. Zo kan elke partij in de keten bijsturen. Internetpionier Paul Vixie noemde dit ooit ‘stupid DNS tricks’, omdat DNS daar nooit voor bedoeld was. Inmiddels is het overal gewoon.
Wat een internetknooppunt doet
Een internetknooppunt is een plek waar netwerken rechtstreeks verkeer uitwisselen, in plaats van via omwegen over andere netwerken. Bij DE-CIX in Frankfurt zijn meer dan 1.100 netwerken aangesloten, bij AMS-IX in Amsterdam ruim 900. Grote providers hebben vaak een eigen, directe verbinding met de CDN’s; kleinere netwerken lopen vaker via een knooppunt. Daarom zag RIPE NCC maar 10 tot 30 procent van de downloadroutes via een knooppunt lopen. DE-CIX bouwt zijn netwerk zo dat het nooit voller is dan 75 procent: de rest is reserve, voor avonden als deze.
Games en sport maken de pieken
Veel van de grootste pieken op internet komen al jaren van games en sport. In 2018 piekte het nieuwe seizoen van Fortnite op het netwerk van Akamai op 37 terabit per seconde, vijf keer zoveel als tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016. Het vorige record van Ziggo kwam van de Formule 1-race in Mexico op 1 november, en een woordvoerder van de Duitse provider 1&1 vergeleek de GTA-drukte met een WK-finale.
Wat wel veranderd is: de snelheid van de lijnen. Volgens een rekensom in Emerce had een gemiddelde Nederlandse verbinding van 12,4 megabit per seconde in 2013, toen GTA V uitkwam, bijna 38 uur over 212 gigabyte gedaan. Met 2 gigabit per seconde lukt het nu in minder dan een kwartier.
Onze analyse
Spreiden en dichtbij leveren hielden het internet overeind
Achter deze lancering zitten drie eenvoudige ideeën. Spreid de drukte in de tijd: de preload verdeelde het downloaden over negen dagen. Spreid hem over plekken: DNS stuurt elke speler naar een kopie dichtbij, en meerdere netwerken delen het werk. En houd ruimte over, zoals DE-CIX met zijn grens van 75 procent. Een verrassing was de drukte niet: na dertien jaar wachten zagen Sony en Microsoft de vraag aankomen, schrijft RIPE NCC.
Wat de koppen over records missen: een record bij een knooppunt is geen noodgeval, maar ingeplande reserve die wordt gebruikt. De drukste avond lag bij Ziggo maar 6,3 procent boven een Formule 1-race. Op het netwerk zag de grootste download ooit eruit als een drukke sportavond, en dat is het eigenlijke succes.
Voor jullie organisatie werkt het net zo, op kleinere schaal. Een campagne, een productlancering, de eerste van de maand of een vermelding op tv geeft ook een piek, en meestal weet je wanneer die komt. Dat is precies het voordeel dat Sony en Microsoft hadden: tijd om te spreiden, dichtbij te leveren en te testen. Onze inschatting: als een website op zo’n dag omvalt, ligt het zelden aan te weinig servers en meestal aan te veel werk per bezoeker.
Wat opvalt
- De preload gaf negen dagen voorsprong Volgens DE-CIX spreidde dat het downloaden over de dagen voor de release. Zijn piek op de lanceringsavond lag nauwelijks boven die van de eerste downloaddag.
- Eén naam leidde naar vier netwerken Dezelfde downloadnaam kwam vanuit Los Angeles, Tokio, Istanbul en Shanghai bij vier verschillende netwerken uit. Spelers merken daar niets van.
- Er stonden weinig kopieën bij providers zelf RIPE NCC zag verrassend weinig servers binnen de netwerken van providers, anders dan bij grote downloads van Apple en Microsoft. Misschien is 200 gigabyte daar te groot voor, oppert RIPE.
- Soms scheelt een knooppunt veel Een thuisprovider in Kyiv deed er zonder knooppunt 220 milliseconden over, met knooppunt 16. Volgens RIPE is dat een uitzondering: een knooppunt maakt data zelf niet sneller.
Wat het voor jou betekent
Jullie drukste dag werkt op kleinere schaal precies zo: spreid de drukte, lever van dichtbij en test voor de dag zelf.
- Spreid de drukte in de tijd Verstuur een grote mailing in golven en laat zwaar werk, zoals facturen of rapporten, in een wachtrij lopen. Zo komt niet alles in dezelfde minuut binnen.
- Bewaar wat niet verandert dicht bij de bezoeker Afbeeldingen, pagina’s en downloads hoeven niet bij elk bezoek opnieuw van je eigen server te komen. Dan houdt die ruimte over voor het echte werk, zoals bestellingen.
- Test de piek voordat hij komt Laat vooraf testen hoeveel bezoekers jullie software aankan, en houd ruimte over, zoals DE-CIX zijn netwerk nooit voller laat worden dan 75 procent.
Wat wij ermee kunnen · Ontwikkeling
We ontwikkelen software die jullie drukste dag aankan
Flaire ontwikkelt webshops, apps en koppelingen op maat, en host en beheert ze daarna. We ontwerpen ze voor jullie piekmomenten: wat niet verandert, komt uit een cache, zwaar werk loopt in een wachtrij en we testen vooraf of alles de verwachte drukte aankan. Zo is jullie drukste dag ook voor de software gewoon een drukke dag.
Wanneer is het bij jullie het drukst, en houdt alles dan stand?
Vertel ons welk moment jullie website of software het zwaarst belast. We denken met je mee en reageren altijd binnen één werkdag.