Naar de inhoud
Week 47Nieuws, en wat het voor je betekent

Wetenschap

Claude loste twee open vraagstukken over zwarte gaten op

AI-agents van Anthropic werkten zes weken zelfstandig aan open problemen uit de natuurkunde en kraakten er twee. Hoe dat werk betrouwbaar werd gemaakt, is minstens zo interessant als de uitkomst.

Anthropic meldt dat zijn AI-model Claude twee open vraagstukken uit de theoretische natuurkunde heeft opgelost, allebei over zwarte gaten. Agents werkten er zes weken zelfstandig aan, en een natuurkundige controleerde elk hoofdresultaat.

Het begon in augustus als zijproject van Anthropic-onderzoeker Hongbin Chen. Hij vroeg Claude om open problemen over zwarte gaten en de bootstrap, een methode om theorieën te toetsen, en kreeg binnen een paar uur 22 kandidaten. Per probleem zette hij een aparte agent aan het werk: een AI die zelfstandig rekent, code schrijft en verslag doet. De agents konden elkaars voortgang lezen en samenwerken aan verwante problemen. Ze draaiden zonder speciale opzet zo’n zes weken op de achtergrond, en vrijwel elke stap deden twee agents los van elkaar.

Het eerste resultaat maakt een berekening af die in 2003 werd opgezet maar nooit voltooid. Bekend was dat in een groot theoretisch heelal heet gas abrupt overgaat in een zwart gat, zoals water dat gaat koken. Claude rekende uit dat dat ook in een heel klein heelal zo is. Het tweede resultaat geeft het exacte plafond voor de massa van het lichtste zwarte gat in een vereenvoudigd heelal met drie dimensies, een vraag waar natuurkundigen sinds 2009 stap voor stap op vooruitkwamen. Dat bewijs is ook gecontroleerd in Lean, software die elke stap van een wiskundig bewijs nagaat.

Anthropic kondigde de resultaten op 9 november aan bij de lancering van Claude Fable 5.2 en publiceerde op 17 november het volledige verslag. De twee artikelen staan als preprint op hexagonmath.org, een server voor wiskunde en natuurkunde. Ze zijn nog niet door vakgenoten beoordeeld, en we vonden nog geen onafhankelijke natuurkundigen die ze publiek hebben nagerekend. Anthropic zegt er zelf bij dat geen van beide resultaten direct over ons eigen heelal gaat of een praktische toepassing heeft.

De agents draaiden zonder speciale opzet zo’n zes weken op de achtergrond.

Anthropic, 17 november 2026, vertaald

Wanneer heet gas een zwart gat wordt

In 1983 lieten Stephen Hawking en Don Page zien dat in een anti-de Sitter-ruimte, een theoretisch heelal dat zich gedraagt als een doos, een zwart gat pas boven een bepaalde temperatuur de voorkeur krijgt boven heet gas. Die overgang is abrupt. Volgens holografie heeft zo’n heelal dezelfde natuurkunde als een deeltjestheorie zonder zwaartekracht, hier N=4 super-Yang-Mills, en daar hoort dus een vergelijkbare overgang bij.

In 2003 lieten Ofer Aharony en collega’s zien dat het antwoord in een heel klein heelal afhangt van één getal, dat pas diep in de berekening opduikt, verstopt in duizenden diagrammen. In 2005 rekende dezelfde groep het uit voor een eenvoudiger verwant model. De versie voor N=4 is meer dan tien keer zo groot en bleef liggen. Claude vond een negatief getal, en dat betekent een abrupte overgang, net als bij Hawking en Page.

Een plafond voor het lichtste zwarte gat

De bootstrap sluit theorieën uit zonder ze helemaal uit te rekenen: je eist alleen dat ze aan een paar harde regels van consistentie voldoen. Simeon Hellerman paste dat in 2009 toe op zwaartekracht in drie dimensies en bewees een plafond van c/6, waarbij c een vast getal van de theorie is. Tom Hartman en twee collega’s kwamen in 2019 tot c/8,5, via een verrassend verband met het zo dicht mogelijk stapelen van bollen. Berekeningen wezen op ongeveer c/9,1.

Claude vond een exacte formule, c gedeeld door ongeveer 9,1266, en bewees dat deze versie van de methode niet verder kan. Het plafond omlaag brengen naar c/12, de massa waarbij zwarte gaten pas ontstaan, lukt er dus niet mee. De grote vragen over quantumzwaartekracht blijven open, zegt Anthropic.

Hoe de agents er kwamen

Aan het plafond had een agent zich eerder in 61 parallelle pogingen stukgebeten. De doorbraak kwam uit samenwerking: één agent zag een patroon in de rekenresultaten dat natuurkundigen hadden gemist, en een agent die aan het stapelen van bollen werkte, maakte er een methode van. Twee andere agents kwamen later los van elkaar op hetzelfde plafond. Volgens de preprint vond een intern onderzoeksmodel van Claude het eerst, en kwam het openbare Claude Opus 5.5 er later zelfstandig op uit.

Bij het eerste resultaat kwam een tweede bevestiging uit onverwachte hoek. Weken nadat de agent klaar was, deelde een natuurkundige die los daarvan met Claude aan hetzelfde probleem had gewerkt zijn uitkomst. Die was gelijk, maar langs een andere weg gevonden.

Onze analyse

Het echte nieuws is hoe je agents wekenlang betrouwbaar laat werken

Een AI die zes weken zelfstandig rekent, maakt onderweg fouten, net als een mens. De opzet van Anthropic vangt dat op met drie lagen. Onafhankelijk dubbel werk: twee agents die los van elkaar hetzelfde uitrekenen, maken zelden precies dezelfde fout. Een formele controle: Lean accepteert alleen een bewijs waarvan elke stap klopt. En een deskundige die elk hoofdresultaat narekent. Samen maken die lagen van een snelle, onvermoeibare rekenaar een betrouwbare.

Wat in de berichtgeving onderbelicht blijft: het meeste werk was geen briljante ingeving, maar volharding. Het eerste probleem bleef ruim twintig jaar liggen omdat het te bewerkelijk was, niet omdat niemand wist hoe het moest. Juist zulk werk, groot, precies en eindeloos, ligt agents goed. En het zijn er twee van de 22 kandidaten: ook voor agents ligt niet elk open probleem binnen bereik. Tot onafhankelijke natuurkundigen de preprints hebben nagelopen, blijft het een sterke claim van de maker zelf.

Onze inschatting: dezelfde aanpak gaat in organisaties het verschil maken bij werk dat weken duurt, zoals een grote dataset opschonen, een oud systeem documenteren of een migratie voorbereiden.

Wat opvalt

  • Hulp uit een ander vakgebied De doorbraak voor het plafond kwam van een agent die aan het stapelen van bollen werkte, niet aan zwarte gaten.
  • Mislukken hoorde erbij Een eerdere agent kwam er in 61 parallelle pogingen niet uit. Pas samenwerking tussen agents bracht het antwoord.
  • Niet elk resultaat is op dezelfde manier gecontroleerd Het plafond is in Lean gecontroleerd. Voor de overgang naar een zwart gat noemt Anthropic dubbele berekening en vergelijking met bekende gevallen.
  • Wetenschap om de wetenschap Anthropic zegt zelf dat geen van beide resultaten direct over ons heelal gaat of een toepassing heeft. Het nieuws is de manier van werken.

Wat het voor jou betekent

AI-agents kunnen wekenlang zelfstandig aan moeilijk werk doorwerken, als je ze zo inricht dat elke uitkomst te controleren is.

  • Laat belangrijk werk dubbel doen Twee agents die los van elkaar werken, vangen elkaars fouten. Verschillen hun uitkomsten, dan weet je waar je moet kijken.
  • Laat software nakijken wat software kan nakijken Tests, rekenregels en vergelijkingen met bekende uitkomsten draaien automatisch mee, elke keer.
  • Een deskundige keurt het eindresultaat Laat een collega die het vak kent elk belangrijk resultaat narekenen voordat het wordt gebruikt.

Wat wij ermee kunnen · Oplossingen

We ontwikkelen agents waarvan je het werk kunt controleren

Flaire ontwikkelt AI-agents op maat voor werk dat veel geduld vraagt, zoals factuurgegevens uit pdf’s halen of orders invoeren in jullie administratie of ERP. We richten de controles meteen mee in: dubbel werk waar het telt, automatische checks op de uitkomst en een collega die de laatste stap goedkeurt.

Welk werk zou jij een AI-agent wekenlang laten doen?

Vertel ons welk werk bij jullie blijft liggen omdat het te bewerkelijk is. We denken met je mee en reageren altijd binnen één werkdag.

Meer uit week 47

Alle nieuws

Zoek in onze diensten, het nieuws en de rest van de site.